Түркістан облысында мақта өңдейтін 14 өндіріс орны ашылатыны – жай ғана жаңалық емес, өңір экономикасының бағытын өзгертуге жасалған батыл қадам. 86 миллиард теңге инвестиция – үлкен сенімнің белгісі. Бірақ бұл сенім нақты нәтижеге айнала ма?
Жылдар бойы Қазақстан, соның ішінде Түркістан, мақтаны көбіне шикізат ретінде сатып келді. Ал негізгі табыс оны өңдеп, дайын өнім шығарған елдердің еншісінде болды. Енді жағдай өзгеруі мүмкін. Жаңа зауыттар іске қосылса, «ақ алтын» тек егістікте емес, өндірісте де табыс әкелмек.
Отырар ауданындағы өзгеріс соның бір көрінісі. Мақта алқабы 32 мың гектардан 52 мың гектарға дейін ұлғаймақ. Бұл – сұраныстың бар екенін көрсетеді. Оның үстіне жаңа әдістердің арқасында өнімділік үш есеге дейін артады деген болжам бар. Бірақ дәл осы жерде басты мәселе туындайды: көлем өскен сайын сапа сақтала ма?
Тағы бір маңызды сұрақ – су. Түркістан – су тапшылығы бар өңір. Жаңа технологиялар суды үнемдейді делінгенімен, ауқымды егіс көлемі бәрібір үлкен ресурс талап етеді. Егер бұл мәселе жүйелі шешілмесе, бүгінгі өсім ертеңгі проблемаға айналуы мүмкін.
Ал зауыттар ше? Оларды салу – бір бөлек, тұрақты жұмыс істету – бөлек әңгіме. Шикізат, маман, нарық – осы үш фактор толық үйлеспесе, өндіріс те ұзаққа бармайды. Сондықтан бұл жобаның тағдыры тек инвестиция көлеміне емес, басқару сапасына байланысты болмақ.
Дегенмен мүмкіндік бар. Егер жоба толық жүзеге асса, Түркістан тек мақта өсіретін аймақ емес, дайын тоқыма өнімдерін шығаратын орталыққа айналуы мүмкін. Бұл – жаңа жұмыс орындары, жаңа деңгей, жаңа экономика.
Енді бәрі бір нәрсеге тіреледі: бастама бар, енді нәтиже керек.