Түркістан облысында ұлттық ит тұқымдарын ұлықтаған көрме-фестиваль өтті
Қазақ үшін тазы – жай ғана аңшының иті, төбет – жай ғана мал күзеткен ит емес. Екеуі де халқымыздың тұрмыс-тіршілігімен біте қайнасқан, ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық құндылық. Сондықтан тазы мен төбетті сақтау – бір ғана ит тұқымын қорғау емес, ұлттың тарихи жадын, дәстүрін және табиғатпен үндескен өмір салтын сақтау.
Осы мақсатта Түркістан облысының Бәйдібек ауданында қазақтың тазысы мен төбетіне арналған көрме-фестиваль өтті. Президент бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында ұйымдастырылған іс-шара ұлттық мұраны дәріптеу мен экологиялық мәдениетті насихаттауды сабақтастырды.
Көрме Бәйдібек ауданының көрікті жерлерінің бірі – Шұқыршақ сарқырамасы маңында ұйымдастырылды. Табиғаты тамаша мекендегі шараға жиырмаға жуық жүйрік тазы мен айбарлы төбет әкелініп, көпшілік назарына ұсынылды.
Тазы – саятшылықтың символы
Қазақ даласында тазының орны бөлек. Оның жүйріктігі мен ептілігі аңшылық өнерімен тығыз байланысты болса, төбеттің басты қасиеті – қайсарлығы, ірілігі мен күзетшілік қабілеті.
Көрме барысында иттердің тұқымдық ерекшелігіне, дене бітіміне, күтіміне және өсіру мәдениетіне мән берілді. Бұл – ұлттық ит тұқымдарын жай ғана тамашалау емес, олардың табиғи қасиеттерін сақтап, асыл тұқымды мал өсіру мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам.
Іс-шараның ашылуында Түркістан облысының Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Ғалымжан Төлепов пен Бәйдібек ауданы әкімі аппаратының басшысы Фазылбек Әуен сөз сөйлеп, ұлттық мұраны сақтаудың маңызын атап өтті.
Ғалымжан Төлеповтің айтуынша, бүгінгі таңда тазы мен төбеттің генетикалық ерекшеліктерін қорғап, кейінгі ұрпаққа жеткізу – ортақ міндет.
Бұл мәселе кездейсоқ көтеріліп отырған жоқ. Ұлттық тұқымды сақтамасақ, уақыт өте келе оның өзіндік белгілері әлсіреп, ғасырлар бойы қалыптасқан ерекшеліктерінен айырылып қалу қаупі бар. Сондықтан тазы мен төбетке деген қызығушылықты ұлттық бренд деңгейінен нақты қорғау, көбейту және жүйелі түрде дамыту ісіне ұластыру қажет.
«Таза Қазақстан» – тазалықтан кең ұғым
Фестивальдің тағы бір ерекшелігі – оның «Таза Қазақстан» жалпыұлттық жобасымен сабақтасуы.
Табиғатты қорғау дегеніміз тек көшені тазалау немесе сенбілік өткізумен шектелмейді. Оның ауқымы әлдеқайда кең. Табиғи ресурсты ұқыпты пайдалану, биоалуантүрлілікті сақтау, жануарлар дүниесіне жанашырлықпен қарау – экологиялық мәдениеттің ажырамас бөлігі.
Осы тұрғыдан алғанда тазы мен төбет көрмесінің табиғи аймақта ұйымдастырылуының символдық мәні бар. Ұлттық мұраны сақтау мен табиғатты қорғау – бір-бірінен бөлек ұғымдар емес.
Қазақтың дәстүрлі өмір салтында адам мен табиғат арасында осындай үйлесім болған. Тазы – аңшылық серігі, төбет – төрт түліктің қорғаушысы болса, табиғат – сол тіршіліктің ортақ мекені.
Бүгінгі ұрпақтың міндеті – осы байланысты үзбеу.
Фестиваль соңында белсенді қатысушыларға арнайы дипломдар мен сыйлықтар табысталып, жергілікті өнерпаздар ән-жырдан шашу шашты.
Алайда мұндай шараның ең үлкен нәтижесі марапатпен өлшенбейді. Ең маңыздысы – ұлттық тұқымдарға деген жауапкершілікті күшейту.
Тазы мен төбет – өткеннің жәдігері емес, болашаққа аманат.
Сондықтан оларды бір күндік көрмеде ғана дәріптемей, тұқымын ғылыми тұрғыдан зерттеу, жүйелі түрде көбейту, иелеріне қолдау көрсету және халықаралық деңгейде таныту ісін тұрақты жалғастыру қажет.
Өйткені ұлттың ұмыт қалған құндылығының бірі – тарихтың жоғалған бір бөлшегі. Ал тазы мен төбет – сол тарихтың төрт аяқты куәсі.