Сурет: Рixabay.com | Бердалы Ораз
Тіс саулығы – адам денсаулығының ажырамас бөлігі. Ауыз қуысының жағдайы ас қорыту жүйесіне ғана емес, жалпы ағзаның иммундық қорғанысына да тікелей әсер етеді. Көп жағдайда тіс аурулары дұрыс күтімнің жоқтығынан ғана емес, күнделікті тұтынатын тағамдардың сапасына байланысты да туындайды. Сондықтан тіс пен қызыл иекті нығайтатын пайдалы тағамдарды білу және оларды ас мәзіріне енгізу аса маңызды.
Ең алдымен сүт өнімдерінің пайдасын атап өткен жөн. Сүт, айран, қатық, ірімшік пен йогурт құрамындағы кальций мен фосфор тіс эмалін қатайтып, сүйек тінінің беріктігін арттырады. Әсіресе қатты ірімшік ауыз қуысында сілекей бөлінуін көбейтіп, зиянды қышқылдардың әсерін азайтады.
Көкөністер мен жемістер де тіс үшін таптырмас өнімдер қатарына жатады. Алма, сәбіз, қияр, балдыркөк сияқты қатты әрі талшықты тағамдар тісті табиғи жолмен тазартып, қызыл иектің қан айналымын жақсартады. Сонымен қатар олардың құрамындағы дәрумендер мен антиоксиданттар ауыз қуысындағы қабыну процестерінің алдын алады.
Жаңғақтар мен дәнді дақылдар да тіс саулығына оң әсер етеді. Бадам, грек жаңғағы, күнжіт, күнбағыс дәні мен тұтас дәнді нан құрамында кальций, магний және пайдалы май қышқылдары бар. Бұл элементтер тіс эмалінің беріктігін сақтауға және микрожарақаттардың пайда болуын азайтуға көмектеседі.
Балық пен теңіз өнімдері де ерекше маңызға ие. Майлы балық түрлерінде кездесетін D дәрумені кальцийдің ағзада жақсы сіңуіне ықпал етеді. Бұл тістердің мықты болып қалыптасуына және сүйек жүйесінің әлсіреуінің алдын алуға көмектеседі.
Сусындардың ішінде таза су мен қантсыз көк шайды бөле-жара айтуға болады. Су ауыз қуысын шайып, тамақ қалдықтарының жиналуын азайтса, көк шайдың құрамындағы табиғи антиоксиданттар зиянды бактериялардың көбеюін тежейді.
Ал керісінше, қантқа бай тәттілер, газдалған сусындар мен жабысқақ кәмпиттер тіс эмалін әлсіретіп, кариес қаупін арттырады. Мұндай өнімдерді мүмкіндігінше шектеу немесе тұтынғаннан кейін ауыз қуысын тазалау қажет.
Тіс саулығын сақтау тек күнделікті тазалыққа емес, дұрыс әрі теңгерімді тамақтануға да байланысты. Пайдалы тағамдарды тұрақты тұтыну арқылы тісті ұзақ жылдар бойы сау сақтап, әдемі күлкеге қол жеткізуге болады.