Түркістан – тарихтың ғана емес, бүгінгі заманауи урбанистиканың да айнасына айналып келе жатқан қала. Көпшілік оны ең алдымен қасиетті мекен, рухани орталық ретінде таниды. Бірақ соңғы жылдары Түркістан тек зиярат ететін орын ғана емес, демалып, серуендеп, өмірдің қарбаласынан бір сәт тыныс алатын кеңістікке айналып келеді. Бұл өзгерістің ең айқын көрінісі – қаланың парктері.
Кеш түсе Түркістанның саябақтары мүлде басқа кейіпке енеді. Күннің ыстығы басылып, самал жел еседі. Жарық шамдар жағылып, фонтандар сыңғыр қағады. Адамдар асықпай жүріп, уақытты «ұстап тұрғандай» күй кешеді. Бұл – үлкен мегаполистерде сирек кездесетін сезім. Түркістандағы тыныштықтың өзі – туристік өнімге айналып барады.
Бүгінгі турист не іздейді? Ол тек тарихи ескерткіштерді көрумен шектелмейді. Ол атмосфера іздейді. Сезім іздейді. Қалаға келген сәттен бастап өзін жайлы сезінгісі келеді. Ал осы тұрғыдан алғанда, Түркістанның парктері – қаланың ең маңызды «үнсіз гидтерінің» бірі.
Саябақ – бұл тек ағаштар мен орындықтар ғана емес. Бұл – қаланың мінезі. Түркістанның мінезі қандай? Ол – сабырлы. Ол – жылы. Ол – кең. Парктер осы қасиеттерді айқын көрсетеді. Мұнда айқай жоқ, асығыс жоқ. Мұнда адамдар бір-біріне жақынырақ.
Бірақ бәрі осылай мінсіз бе? Бұл сұрақты қою – орынды. Себебі кез келген дамудың екінші жағы болады. Қала көркейіп жатыр, парктер көбейіп жатыр. Бірақ олардың барлығы бірдей сапалы күтімде ме? Инфрақұрылым толық жеткілікті ме? Барлық аудан тұрғындарына бірдей қолжетімді ме? Бұл – жауап күтетін сұрақтар.
Туризм тек әдемі суреттен тұрмайды. Туризм – жүйе. Егер парк тек орталықта ғана әдемі болып, шеткі аймақтар назардан тыс қалса, бұл теңсіздік сезімін тудырады. Ал турист үшін ең маңыздысы – шынайылық. Ол тек «витринадағы» қаланы емес, нағыз өмірді көргісі келеді.
Тағы бір маңызды мәселе – мәдениет. Парк мәдениеті. Өкінішке қарай, кейде демалыс орындарында қоқыс қалдыру, жасыл желекті бүлдіру, қоғамдық тәртіпті сақтамау сияқты көріністер кездеседі. Бұл – тек әкімдіктің емес, әрбір тұрғынның жауапкершілігі.
Түркістанның болашағы тек ғимараттармен емес, адамдардың мәдениетімен өлшенеді. Егер біз паркті тек демалыс орны емес, ортақ құндылық деп қабылдай алсақ, онда қала шын мәнінде дамыды деуге болады.
Бүгінде Түркістанға келген турист кешкі уақытта саябақтарға барып, тыныштық іздейді. Ол жерде музыка қатты ойнамайды, ешкім мазаламайды. Бұл – үлкен артықшылық. Қазіргі әлемде тыныштық – ең қымбат ресурс.
Сондықтан Түркістанның парктері – жай ғана жасыл аймақ емес. Бұл – қаланың жаңа бренді. Бұл – «жайлылық қаласы» деген ұғымның нақты көрінісі.
Бірақ осы брендті сақтап қалу үшін не істеу керек? Ең алдымен – жүйелі күтім. Екіншіден – қауіпсіздік. Үшіншіден – мәдениет. Осы үш фактор болмаса, ең әдемі парк те өз мәнін жоғалтады.
Түркістан таңдау алдында тұр: ол тек тарихи қала болып қала ма, әлде заманауи әрі жайлы туристік орталыққа толық айнала ма? Бұл сұрақтың жауабы – дәл осы парктерде жатыр.
Себебі кейде қаланың болашағы үлкен жобаларда емес, қарапайым серуен жолдарында шешіледі.