Дереккөз, фото: Дермене ауыл әкімдігі
Қазақ халқы табиғатпен етене өмір сүріп, оның әрбір құбылысын жіті бақылап, сол арқылы өмірлік қағидалар қалыптастырған. Соның нәтижесінде сан ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен мақал-мәтелдер дүниеге келді. Солардың бірі – «Сәуір болмай, тәуір болмас» деген нақыл сөз. Бұл мақалдың астарында тек табиғаттың заңдылығы ғана емес, адам өмірінің мәні мен мағынасы, даму мен жетілу жолы жатыр.
Сәуір айы – көктем мезгілінің ең бір құбылмалы кезеңі. Қыстың ызғары әлі толық кете қоймағанымен, күннің көзі жылуын төге бастайды. Бірде аспанды бұлт торлап, жаңбыр себелесе, енді бірде күн ашылып, табиғатқа жан біткендей болады. Кейде қар аралас жаңбыр жауып, суық жел тұрады. Осындай алуан түрлі ауа райы адамдарға да, табиғатқа да оңай соқпайды. Осындай тұрақсыздыққа қарамастан, дәл осы айда жер бусанып, өсімдіктер тамыр жайып, табиғат тіршілікке қайта келеді. Яғни, сәуір – жаңарудың, оянудың, дамудың бастауы. Осы кезең – жердің жібіп, топырақтың нәр алып, өсімдіктердің тамыр жая бастайтын уақыты. Яғни, сырт көзге қиын әрі тұрақсыз көрінетін сәуір – шын мәнінде болашақ молшылықтың негізі қаланатын мезгіл. Мақалдың тура мағынасы табиғаттағы осы құбылысты бейнелейді: сәуірдің жауын-шашыны мен салқын желінсіз жер көгермейді, табиғат толық жанданып, жайқалып кете алмайды. Ал ауыспалы мағынасы бұдан да терең. Бұл сөз адам өміріндегі қиындықтардың қажеттілігін көрсетеді. Яғни, қандай да бір жетістікке жету үшін міндетті түрде сынақтардан өту керек. Қиындықсыз өсу, еңбексіз нәтиже болмайды.
«Сәуір болмай, тәуір болмас» – қазақ халқының өмір тәжірибесінен туған терең мағыналы даналық. Бұл мақал бізге қиындықтардан қорықпау керектігін, әрбір сынақтың артында жақсылық бар екенін еске салады. Сондықтан өмірдің қандай кезеңінде болмасын, сабыр сақтап, алға ұмтылып, үмітті үзбеу – әрбір адамның басты қағидасы болуы тиіс.