Қазақстанда жылжымайтын мүлікпен мәміле жасау тәртібіне өзгеріс енгізілді. Енді пәтерін, үйін немесе жерін сататын азамат нотариусты қалаған жерінен таңдай алмайды. Мәміле мүлік орналасқан аумақта рәсімделуі тиіс.
Бұған дейін жылжымайтын мүлік иелері үшін нотариус таңдау мәселесінде еркіндік көбірек болатын. Енді бұл тәртіп өзгерді. Пәтер, үй немесе жер телімі қай өңірде орналасса, мәмілені сол аумақта жұмыс істейтін нотариус куәландыруы керек.
Мысалы, Алматыдағы пәтерді сатсаңыз — Алматыдағы нотариусқа, ал Шымкенттегі үйді сатсаңыз — Шымкенттегі нотариусқа жүгінуге тура келеді.
Бұл талап жылжымайтын мүлікпен жасалатын мәмілелерге қатысты қолданылады. Оның ішінде сату, сыйға тарту және кепілге қою сияқты операциялар бар.
Басқа қалада тұратындар не істейді?
Жаңа тәртіптің ең үлкен қиындығы — мүлік иесі мен мүліктің орналасқан жері екі түрлі өңірде болған жағдайда туындауы мүмкін.
Мәселен, азамат Астанада тұрады, бірақ Алматыда пәтері бар делік. Пәтерді сататын кезде мәмілені Астанадағы нотариус арқылы рәсімдеу мүмкіндігі болмайды. Ол үшін мүлік орналасқан жерге баруы немесе заңнамада көзделген тәртіппен өкіл арқылы әрекет ету жолын қарастыруы қажет.
Сондықтан жылжымайтын мүлікті сатуға асыққан азаматтарға құжаттарды дайындаумен қатар, нотариусты алдын ала анықтап алған жөн.
«Кез келген нотариус рәсімдейді» деген түсінік енді жүрмейді
Мәмілеге қатысушылардың нотариусты алдын ала тексеруі маңызды. Себебі нотариус таңдаудағы аумақтық талапты ескермей бару мәміленің уақытын созып жіберуі мүмкін.
Жылжымайтын мүлікке қатысты құқықтар мен ауыртпалықтар мемлекеттік тіркеуге жататыны заңнамада белгіленген.
Бұл өзгеріс әсіресе бір қалада тұрып, басқа өңірден үй немесе жер алған азаматтарға қатысты өзекті.
Мәміле жасамас бұрын не істеу керек?
Пәтер, үй немесе жер сатуды жоспарлаған азаматқа бірнеше нәрсені алдын ала тексерген жөн.