Жетісу облысындағы Жансүгіров ауылында болған бір қарапайым оқиға үлкен қоғамдық пікірталасқа ұласты. Тұрғын Данияр Бейісқали қоқыс арасынан табылған Қазақстанның мемлекеттік рәмізі – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы-ны тастамай, керісінше тазалап, үйіне іліп қойған. Оның бұл әрекеті бір қарағанда – құрмет, жанашырлық, ұлттық құндылыққа деген ықылас.
Алайда төрт жылдан кейін бұл жағдайға жергілікті әкімдік назар аударып, «рәмізді мақсатсыз пайдаланды» деген негізбен 216 мың теңге айыппұл салуы – қоғамда заң мен сана арасындағы қайшылықты ашып көрсетті.
Мәселенің түп-төркіні – ниет пен норма арасындағы алшақтықта. Бір жағынан, мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібі заңмен нақты реттелген. Бұл – кез келген ел үшін қалыпты талап. Себебі рәміз – мемлекеттің бет-бейнесі, оның қадірі мен мәртебесі ерекше қорғалуы тиіс.
Екінші жағынан, бұл жағдайда азамат рәмізді қорлау емес, керісінше сақтап қалуға тырысқан. Қоқыстан тауып алып, тазалап, көзге көрінетін жерге ілу – бұл әрекетті немқұрайлылық деп айту қиын. Керісінше, бұл – көптеген адамдар көрсете бермейтін жауапкершілік.
Сонда сұрақ туындайды: заң әрдайым ниетті ескеруі керек пе, әлде тек талапқа сүйенуі тиіс пе?
Бұл оқиға құқық қолдану тәжірибесінде икемділік қажеттігін көрсетеді. Егер заң тек жазалау құралына айналса, ол қоғамда түсініспеушілік тудырады. Ал егер заң мен адамгершілік қатар жүрсе, онда әділетке деген сенім күшейеді.
Мұндай жағдайлар мемлекеттік рәміздерге деген көзқарасты қайта қарауға себеп болуы тиіс. Құрмет тек ресми орындарда емес, қарапайым адамдардың жүрегінде қалыптасады. Ал сол құрметті жазалау арқылы емес, түсіндіру арқылы нығайту әлдеқайда тиімді.
Қорытындысында, бұл – бір адамның айыппұлы емес, тұтас қоғамға қойылған сұрақ: біз заңды қалай түсінеміз және ұлттық құндылықтарды қалай бағалаймыз?