Қазақстанда ет бағасының өсуі тоқтар емес. Әсіресе қой етінің құны тұтынушы қалтасына салмақ түсіріп отыр. Бір жылдың ішінде қой еті 27,9%-ға қымбаттаған. Ал соңғы үш айдың өзінде баға ай сайын үздіксіз өскен.
Қазақстандықтардың дастарқанындағы дәстүрлі тағамның негізгі өнімдерінің бірі – қой еті бүгінде айтарлықтай қымбаттап отыр. Шілде айындағы көрсеткіш бойынша оның бағасы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27,9%-ға жоғарылаған.
Бағаның өсуі тек жылдық көрсеткішпен шектелмейді. Ай сайынғы динамика да ет нарығындағы қысымның сақталып отырғанын көрсетеді. Мамыр айында қой еті 4,7%-ға, маусымда тағы 4,2%-ға, ал шілдеде 2,3%-ға қымбаттаған.
Яғни соңғы үш айда қой етінің бағасы бірде-бір рет төмендемеген.
Еттің барлық түрі қымбаттап жатыр
Баға өсімі қой етімен ғана шектелмейді. Қазақстанда ет өнімдерінің жалпы құны бір жыл ішінде 15,8%-ға артқан.
Бұл көрсеткіш елдегі жалпы инфляция деңгейімен салыстырғанда да жоғары. Саладағы баға өсімінің қарқыны өткен жылдармен салыстырғанда күшейіп келе жатқаны байқалады.
Мәселен, 2025 жылдың шілдесінде ет бағасының жылдық өсімі 13,2% болса, 2024 жылдың шілдесінде бұл көрсеткіш небәрі 4,1% болған.
Сиыр мен жылқы еті де арзандаған жоқ
Қазақстандықтар жиі тұтынатын басқа ет түрлерінің бағасы да жоғарылаған.
Бір жылда: сиыр еті – 15,1%-ға; жылқы еті – 14,4%-ға; шошқа еті – 11,3%-ға қымбаттаған.
Осы көрсеткіштердің барлығы ет өнімдерінің бағасы жалпы азық-түлік нарығындағы маңызды инфляциялық факторлардың біріне айналып отырғанын көрсетеді.
Қой еті неге қымбаттап жатыр?
Қой етінің 27,9%-дық жылдық өсімі тұтынушыларды ғана емес, мал шаруашылығының жағдайын да қайта қарауға мәжбүр етеді. Бағаға жем-шөп, тасымал, ветеринариялық қызмет, өндіріс шығындары және мал ұстау құны секілді факторлар әсер етуі мүмкін.
Алайда нақты себептерді жеке-жеке талдау қажет. Бір ғана баға көрсеткішіне қарап, қымбатшылықтың негізгі себебі осы деп кесіп айтуға болмайды.
Бір нәрсе анық: қой еті бұрынғыдай қолжетімді өнім болудан қалып барады. Бағаның қатарынан үш ай өсуі және бір жылдағы 27,9%-дық секіріс ет нарығындағы жағдайдың тұтынушы үшін барған сайын күрделене түскенін көрсетеді.