Мемлекет басшылары сауда, көлік-логистика, энергетика және цифрлық даму бағыттарындағы әріптестікті кеңейтуге уағдаласты
2026 жылғы 8 қазанда Түрікменстанның Түрікменбашы қаласында Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының VIII Консультативтік кездесуі өтті. Жиын қорытындысы бойынша Бірлескен мәлімдеме қабылданып, көпжақты ынтымақтастықты дамытуға бағытталған бірқатар құжатқа қол қойылды.
Кездесуге Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев, Түрікменстан Президенті Сердар Бердімұхамедов, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев және Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон қатысты.
Бірлескен мәлімдемеде мемлекеттер арасындағы саяси диалогты нығайту, экономикалық байланыстарды тереңдету және өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелеріне басымдық берілген.
Экономикалық байланыстарды кеңейту – ортақ мақсат
Құжатта өзара сауданы дамыту, инвестициялық әріптестікті жандандыру, бірлескен кәсіпорындарды қолдау және шағын әрі орта бизнестің әлеуетін арттыру қажеттігі атап өтілді. Сонымен қатар бизнес-форумдар мен көрмелер өткізу, электрондық сауданы дамыту және кәсіпкерлер арасындағы тікелей байланысты нығайту көзделген.
Көлік-логистика саласы да ынтымақтастықтың маңызды бағыты ретінде айқындалды. Шығыс–Батыс және Солтүстік–Оңтүстік халықаралық көлік дәліздерін дамыту, транзиттік инфрақұрылымды жетілдіру және мемлекеттер арасындағы тасымал мүмкіндіктерін кеңейту мәселелеріне назар аударылды.
Энергетика және жасыл технологиялар
Мемлекеттер энергетика саласындағы ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға мүдделі екенін білдірді. Әсіресе Қазақстан, Өзбекстан және Әзербайжан арасындағы жасыл энергияны өндіру және тасымалдау жобасының маңызы атап өтілді. Бұл бастама Орталық Азияда өндірілген жасыл электр энергиясын Әзербайжан арқылы Еуропаға жеткізуге бағытталған.
Бұдан бөлек, климаттың өзгеруіне қарсы іс-қимыл, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, қоршаған ортаны қорғау және биоалуантүрлілікті сақтау бағыттарындағы бірлескен жұмысты күшейту мәселелері де қамтылды.
Цифрландыру және гуманитарлық әріптестік
Бірлескен мәлімдемеде жасанды интеллект, цифрлық технологиялар, ғылыми-техникалық прогресс және инновациялық жобалар саласындағы тәжірибе алмасудың маңызы көрсетілді. Сондай-ақ цифрлық трансформацияны жеделдету және стартап экожүйесін дамыту мәселелеріне назар аударылды.
Мемлекеттер парламентаралық байланыстарды нығайтуға, медицина мен телемедицина саласындағы әріптестікті кеңейтуге, жастар саясаты, спорт және туризм бағыттарында ортақ бастамаларды қолдауға ниетті екенін растады. Тарихи-мәдени мұраны сақтау және халықтар арасындағы достық пен өзара құрметті дамыту да ынтымақтастықтың маңызды бөлігі ретінде белгіленді.
Бұған қоса, тараптар терроризм, экстремизм, трансұлттық ұйымдасқан қылмыс, киберқылмыс, заңсыз көші-қон және адам саудасына қарсы күресте бірлескен күш-жігерді үйлестіру қажеттігін атап өтті.
Ортақ бастамаларға жаңа серпін
VIII Консультативтік кездесу Орталық Азия елдері мен Әзербайжан арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі дамытуға арналған маңызды алаң болды. Қабылданған Бірлескен мәлімдеме мемлекеттердің экономикалық, көлік-логистикалық, энергетикалық және гуманитарлық байланыстарды тереңдетуге деген ортақ ұстанымын айқындайды.
Өңір елдерінің күш-жігерін үйлестіру сауда айналымын арттыруға, транзиттік әлеуетті тиімді пайдалануға және тұрақты дамуға бағытталған бірлескен жобаларды ілгерілетуге мүмкіндік береді.