Арыста қаңғыбас иттердің көбеюі – күн тәртібінен түспей тұрған өзекті мәселе. Бір жағынан – тұрғындардың қауіпсіздігі, екінші жағынан – жануарларға деген жанашырлық. Ал осы екі мәселенің ортасында ит аулау жұмыстарын жүргізетін мамандар қалып отыр.
Тамыз айының өзінде 232 ит ауланған. Мамандардың айтуынша, жұмыс таңғы сағат 5:00-ден 9:00-ге дейін жүргізіледі. Алдымен ит көп шоғырланатын Батырлар алаңы, саябақ, Арбат және әкімшілік маңайы секілді аумақтар қамтылады. Қалған уақытта тұрғындардан түскен өтініштер бойынша шақыртуларға барады.
Бірақ бір маңызды сұрақ бар: неге көшелердегі ит саны азаймай отыр?
Мамандардың пікірінше, мәселенің бір себебі – тұрғындардың өз иттеріне жауапкершілікпен қарамауы. Үйде ұсталатын иттерін қараусыз көшеге шығарып жіберетіндер бар. Иесі бар иттер де көшеде еркін жүріп, кейін көбейіп, қаңғыбас жануарлар санының артуына әсер етеді.
«Итті аулаудың орнына, ең алдымен иесін жауапкершілікке тарту керек емес пе?» деген заңды сұрақ туындайды.
Ит аулаушылардың айтуынша, олар өз бетінше жұмыс істеп жүрген жоқ. Әкімшілікпен жасалған келісімшарт және тиісті құжаттар негізінде жұмыс жүргізіледі. Алайда көшеде иесімен бірге жүрген итке қатысты даулы жағдайлар жиі кездеседі. Тұрғындар мен мамандар арасында түсініспеушілік болып, соңы айқайға ұласатын кездер де бар.
Тағы бір қоғамды алаңдататын мәселе – ауланған иттердің кейінгі тағдыры.
Мамандардың түсіндіруінше, ауланған жануарлар арнайы орынға жеткізіліп, белгіленген тәртіп бойынша залалсыздандыру жұмыстары жүргізіледі. Бұл процестің заңдылығы мен ашықтығы тұрғындар үшін түсінікті болуы аса маңызды.
Мемлекеттік қаржыландыруға келсек, бекітілген тәртіп бойынша әр ауланған итке 3007 теңге қарастырылған. Ай сайын шамамен 150 ит аулау жоспарланғанымен, жылдық көрсеткіш те жоғары.
Бірақ тағы да сол сұрақ:
Итті аулауға бөлінген қаржы мәселені шешіп жатыр ма, әлде тек салдарымен күресіп жатырмыз ба?
Егер тұрғындар иттерін көшеге қараусыз шығармай, үй жануарларын ұстау талаптарын сақтаса, көшедегі иттердің саны едәуір азаяр еді.
Сондықтан мәселені тек «ит аулаушылар» мен «тұрғындар» арасындағы текетірес ретінде қарау дұрыс емес.
Бұл – иесіне де, мемлекетке де, қоғамға да ортақ жауапкершілік.
Қала қауіпсіздігі үшін итті аулау жеткілікті ме? Әлде үй жануарларын ұстау мәдениетін қалыптастырып, иелерінің жауапкершілігін күшейтетін уақыт жетті ме?
Арыс тұрғындарына айтарымыз: үйдегі итіңізді қараусыз көшеге жібермеңіз. Қала тазалығы мен қауіпсіздігі тек арнайы қызметтің емес, әр тұрғынның жауапкершілігі.
Басты мәселе – итте емес. Басты мәселе – оған жауап беретін адамның жауапкершілігінде.