дереккөз фото qazaqstan
Әлемдік нарықта мұнай бағасы қайтадан күрт өсті. Соңғы сауда қорытындысы бойынша Brent маркалы мұнайдың бір баррелі 110 доллардан асып, 111 долларға жуықтады. Сарапшылардың пікірінше, бағаның көтерілуіне Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленістің күшеюі негізгі себеп болып отыр.
Соңғы күндері United Arab Emirates аумағындағы ядролық нысанға жасалған шабуыл туралы ақпарат әлемдік нарықты алаңдатты. Сонымен қатар United States, Israel және Iran арасындағы саяси шиеленістің күшеюі де инвесторлардың алаңдаушылығын арттырған. Осындай тұрақсыздық кезінде мұнай бағасының қымбаттауы заңдылыққа айналып отыр.
Мұнай бағасының өсуі тек энергетика саласына ғана емес, бүкіл әлем экономикасына әсер етеді. Ең алдымен жанармай құны қымбаттайды. Бұл өз кезегінде азық-түлік, логистика және өндіріс шығындарының артуына алып келеді. Сарапшылар алдағы уақытта көптеген елдерде инфляция қайта күшеюі мүмкін екенін айтып отыр.
Қазақстан үшін де мұнай бағасының өсуі екі түрлі әсер береді. Бір жағынан, мұнай экспортынан түсетін табыс артып, бюджет кірісі көбейеді. Ұлттық қорға қосымша қаржы түсуі мүмкін. Екінші жағынан, ішкі нарықта жанармай мен тауар бағасының өсу қаупі бар. Әсіресе тасымалға тәуелді өнімдердің құны қымбаттауы ықтимал.
Экономистердің айтуынша, әлемдік нарықтағы тұрақсыздық ұзаққа созылса, мұнай бағасы бұдан да жоғары көтерілуі мүмкін. Кей сарапшылар Brent бағасы 120 долларға дейін жетуі ықтимал деген болжам айтып жатыр.
Қазіргі таңда әлем назарын Таяу Шығыстағы жағдайға аударған. Себебі бұл аймақтағы кез келген қақтығыс мұнай нарығына тікелей әсер етеді. Ал мұнай бағасының өзгерісі жаһандық экономикадағы маңызды факторлардың бірі болып қала береді.