Жанашырлықтан басталған әрбір игі іс қоғамдағы сенім мен бірлікті нығайтады. Қоғамның дамуы тек экономикалық көрсеткіштермен немесе жүзеге асқан жобалармен өлшенбейді. Оның шынайы әлеуеті адамдардың бір-біріне деген құрметінен, қиын сәтте қолдау көрсетуінен және ортақ игілік үшін жауапкершілік ала білуінен көрінеді. Осы тұрғыдан алғанда, еріктілік – ізгілікті дәріптейтін ғана емес, қоғамдағы өзара сенімді арттыратын маңызды қозғалыс.
Қазақстан Конституциясының 1-бабында адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің ең қымбат қазынасы ретінде бекітілген. Бұл қағидаттың мәні – әр адамның қадір-қасиетін құрметтеу, оның құқығын қорғау және қоғамда адамгершілік құндылықтарды орнықтыру. Ал еріктілік осы ұстанымдарды күнделікті өмірде нақты іспен көрсетудің бір жолы.
Еріктілік – міндет емес, жүрек таңдауы
Бір қарағанда, еріктінің жұмысы қарапайым әрекеттерден тұратындай көрінуі мүмкін. Бір адамның үй шаруасына көмектесу, жалғызбасты қарияның жағдайын сұрау, қоршаған ортаны тазалауға қатысу немесе қайырымдылық шарасын ұйымдастыру – шағын іс секілді. Алайда осындай қарапайым қадамдардың артында үлкен жауапкершілік пен адамға деген жанашырлық жатыр.
Еріктіліктің басты ерекшелігі – оның мәжбүрлеуге емес, адамның ерікті таңдауы мен азаматтық ұстанымына негізделуінде. Ешқандай материалдық пайда күтпей, өз уақыты мен күшін ортақ игілікке арнау адамның рухани мәдениетін көрсетеді. Мұндай әрекет өзгелерге де үлгі болып, қоғамда қайырымдылық пен жауапкершілік құндылықтарының кеңінен таралуына ықпал етеді.
Ерікті болу үшін міндетті түрде үлкен жобаны қолға алу шарт емес. Кейде бір адамның мұңын тыңдау, бағыт-бағдар беру немесе қиын жағдайда жалғыз қалдырмау да үлкен қолдау бола алады. Өйткені адамға көрсетілген шынайы ықылас оның бойындағы үмітті оятып, қоғамға деген сенімін арттырады.
Түркістан өңіріндегі игі істердің маңызы
Түркістан облысында еріктілік қозғалысын дамытуға мол мүмкіндік бар. Өңірдегі қоғамдық бастамаларға қатысу, әлеуметтік қолдауды қажет ететін азаматтарға жәрдемдесу, экологиялық акцияларға атсалысу және мәдени-көпшілік іс-шараларды ұйымдастыру – еріктілер қызметінің маңызды бағыттары.
Еріктілердің еңбегі тек сенбілік өткізу немесе ағаш отырғызумен шектелмейді. Олар жалғызбасты қарттарға көмек көрсетіп, қайырымдылық шараларына қатысады, қоғамдық іс-шаралардың өтуіне үлес қосады және көмекке мұқтаж адамдарға қолдау білдіреді. Мұның барлығы қоғамның ортақ мәселелеріне бейжай қарамайтын азаматтық ұстанымды қалыптастырады.
Әсіресе жастардың еріктілікке араласуының маңызы зор. Себебі мұндай ортада жас буын жауапкершілікті сезінуді, өзгелердің жағдайын түсінуді, командамен жұмыс істеуді және қоғамдық бастамаларды жүзеге асыруды үйренеді. Бұл қасиеттер олардың жеке дамуына ғана емес, болашақта белсенді әрі жауапты азамат болып қалыптасуына да ықпал етеді.
Сонымен қатар еріктілік әртүрлі жастағы және әлеуметтік ортадағы адамдарды ортақ мақсат төңірегінде біріктіреді. Бір игі іске жұмылған азаматтар арасында өзара түсіністік қалыптасып, қоғамдағы ынтымақ пен бірлік нығая түседі.
Сенім сөзбен емес, іспен қалыптасады
Қоғамдағы сенім бір күнде қалыптаспайды. Ол адамдардың бір-біріне деген қарым-қатынасынан, уәдеге беріктігінен және қиын сәтте қолдау көрсете білуінен туындайды. Еріктілік осы сенімді нақты әрекеттер арқылы қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Адамдар айналасындағылардың ортақ іске бейжай қарамайтынын, мұқтаж жанның жанынан табылатынын көргенде, қоғамға деген сенімі артады. Ал сенім бар жерде ынтымақтастыққа жол ашылып, ортақ мәселелерді бірлесе шешуге мүмкіндік көбейеді.
Дегенмен еріктілік қозғалысының дамуы тек белсенді азаматтардың ынтасына ғана байланысты емес. Қоғамдық ұйымдардың, білім беру мекемелерінің, мемлекеттік құрылымдардың және жергілікті қауымдастықтардың өзара байланысы да маңызды. Еріктілердің бастамаларына қолдау көрсету, олардың еңбегін бағалау және жаңа жобаларға қатысуына мүмкіндік жасау қозғалыстың тұрақты дамуына негіз болады.
Еріктіліктің құндылығы атқарылған жұмыстың көлемімен ғана өлшенбейді. Оның шынайы нәтижесі – көмек алған адамның көңілінде үміттің оянуы, қоғамда өзара сыйластықтың артуы және азаматтардың ортақ іске деген жауапкершілігінің күшеюі.
Қоғамды өзгертудің ең тиімді жолы – үлкен өзгерісті күтпей, өзіңнен бастау. Бір адамға көмектесу, бір игі іске атсалысу немесе айналаңа жанашырлық таныту арқылы әркім ортақ дамуға үлес қоса алады.
Өйткені еріктілік – жай ғана көмек емес. Ол – адамға деген құрмет, қоғамға деген жауапкершілік және ел болашағына деген сенім.